M. Philip Fimbel & M. Nguyễn Tri Phương Đông.
Do không có điều kiện tham gia trực tiếp buổi nói chuyện với chúng ta, nên họ đã tham gia phần trả lời 3 câu hỏi. UPstudio xin gửi trước đến các bạn lược dịch phần trả lời câu hỏi của M.Fimbel
A.Theo Anh/Chị, Đồ Án Tốt Nghiệp là gì ?
ĐATN dĩ nhiên phải bắt nguồn từ một phần phương pháp sư phạm của Nhà Trường, với một mức độ rõ ràng cần thiết trong việc định hướng từ phía đội ngũ cán bộ giảng dạy để sinh viên không lãng phí công sức, hoặc có những những sự rủi ro không cần thiết đối với việc học, hoặc đối với chính bản thân họ.
Có thể xem một ĐATN như là sự giao thoa giữa sự trưởng thành của một cái tôi cá nhân và những kiến thức đạt được trong quá trình đào tạo (gu thẩm mỹ, ngôn ngữ hình ảnh, đồ họa, ý thức về 1 sản phẩm thiết kế đối với môi trường & xã hội ...).
Nhưng trên hết, đây phải là biểu hiện hình thái của một mong muốn và nguyện vọng cá nhân mạnh mẽ nhằm vượt qua chính mình, để khai thác những nguồn năng lực tiềm ẩn vốn ở sâu bên trong mỗi con người, bằng cách sử dụng tất cả chức năng của bộ não, phần Reptilian (những bản năng sơ đẳng), phần Limbic (những thuộc tính loài và xã hội), và dĩ nhiên cả phần Cortex, với năng lực phản ánh và phản biện của tư duy.
Trong quá trình tìm kiếm này, người Thầy đóng một vai trò hết sức quan trọng, để giúp SV phát hiện ra những năng lực tiềm ẩn bên trong của mình, đẩy họ đi đến tận cùng những giới hạn của khả năng mà trước đó họ e ngại hoặc nghĩ rằng sẽ không thể vượt qua.
Chính vì thế, đây thực sự là một thành quả phải đến từ cả 2 phía, nơi mà "cuộc trò chuyện - trao đổi giữa Thầy và Trò" đóng một vai trò quan trọng thiết yếu: sự khảng khái, thái độ tôn trọng và sự tận tâm là những từ khóa cần thiết cho giai đoạn này.
Với tôi, một SV khi bắt đầu cuộc hành trình đi tìm kiếm cái tôi cá nhân trong một ĐATN sẽ thôi không day dứt, trăn trở với những nghi ngại nữa mà thực sự bắt tay vào giải quyết một vấn đề cụ thể với thái độ quả quyết.
Nội dung của Đồ Án "đặc biệt" này phải đem lại cho người xem cảm nhận về một cái nhìn cá nhân sâu sắc trên đề tài anh ta đã lựa chọn, một ấn tượng về sự khác biệt với những thành quả cùng thể loại đã tồn tại trước đó.
Vẻ đẹp thẩm mỹ bề ngoài, sự kiểu cách hay thăng hoa phù phiếm, theo tôi, không phải là mục đích và không nên có chỗ trong một Đồ Án như vậy.
Do vậy, ĐATN, có thể là điểm xuất phát của một hành trình thuần chất sáng tạo, có thể chỉ là sự tìm tòi trải nghiệm đối với một loại vật liệu, hay một quá trình nghiên cứu để thể nghiệm,…tất cả đều có thể.
Quá trình nghiên cứu của một ĐATN như vậy chỉ có thể là kết quả của một quá trình nghi vấn có chiều sâu dựa trên những gì người SV thực sự muốn làm trong cuộc đời nghề nghiệp của mình sau này, trên phương diện cá nhân đồng thời trên phương diện con người.
Một SV không nên có những tiếc nuối :"…giá mà, đáng lẽ ra, …"
(những thán từ thể hiện những hành động mơ ước nhưng đã không được thực hiện)
Một SV được phép có những thất vọng:" … tôi đã cố hết sức để…"
(những hành động nhìn lại về một kết quả đã được thực hiện).
ĐATN tất nhiên cũng đồng thời phải thể hiện và minh chứng được phần nào những kỹ năng đã học được, cũng như sự lựa chọn cách thể hiện thích ứng với đề tài, với bối cảnh và những khúc mắc được đặt ra.
Không có những đề tài tốt hay xấu, dễ hay khó mà chỉ có những cách tiếp cận khác biệt sẽ làm nên những ĐATN xuất sắc.
B.Theo Anh/Chị, những tiêu chí nào là quan trọng đối với một Đồ Án Tốt Nghiệp ?
Đầu tiên là sự dung hợp hài hòa trong mối tương quan giữa 3 chủ thể: người Sinh Viên, Đề Tài và Thế Giới Quan sâu sắc của người SV đó.
Chỉ người SV mới ở vị trí tâm điểm của chủ đề anh ta đang khai thác, là chất và hình thức, chỉ anh ta mới có được một sự gắn kết hoàn toàn đối với chủ đề cả tâm hồn lẫn thể xác.
Với tôi, cách đi cũng quan trọng như đích đến.
Những phương thức trình bày hay cách giới thiệu giữ vị trí công cụ hỗ trợ.
Một đồ án có vẻ thành công về mặt thẩm mỹ nhưng thiếu đi sự đầu tư nghiên cứu về chiều sâu chỉ cho chúng ta thấy một Kỹ Thuật Viên tốt, nhưng chắc chắn không phải là một Người sáng tạo!
(Anh ta sẽ dễ dàng bị qua mặt bởi một người khác có kỹ thuật thể hiện tốt hơn: đó là một cách nhìn rất ngắn và hạn chế).
Một Cá Tính hay một Thế Giới Quan riêng biệt, là cái gì đó không thể thay thế, chiếm giữ một vị trí nhất định trong tâm trí của mọi người, và thậm chí có thể sẽ "đánh dấu" bước chuyển biến của thời đại.
C.Sau khi tốt nghiệp, Đồ Án Tốt Nghiệp có giúp đỡ anh/chị được điều gì trong đời sống nghề nghiệp, trong công việc thực tế ( trong quá trình tìm việc, trong việc định hướng phát triển nghề nghiệp...) ?
Khi một SV hoàn tất việc học của mình, có trong tay 1 Portfolio SV, nơi chứa đựng những artworks tốt nhất là cách để chứng tỏ những khả năng và kỹ năng đạt được từ nhiều chuyên môn khác nhau.
ĐATN, vì thế, là bước đặc biệt đánh dấu cho một sự hình thành của phong cách cá nhân trong Portfolio.
Sự tầm thường đơn điệu của một ĐATN, một cá tính hay bản sắc mờ nhạt chắc chắn sẽ khiến cho Portfolio đó trở nên vô hình dưới con mắt của Nhà Tuyển Dụng mong muốn tìm kiếm một khả năng sáng tạo trong bạt ngàn những Portfolio khác cũng trong quá trình đi tìm việc.
Chính vì thế ĐATN phải là nơi SV, cùng với sự hướng dẫn của GV, có được một cơ hội tìm hiểu về bản thân để từ đó tìm ra và khẳng định được bản sắc của chính mình.
ĐATN theo tôi, còn có thể đem lại cho ngay cả giới chuyên môn một giá trị thưởng thức mới bằng một cách tiếp cận hay một phương thức mới, bằng một Thế Giới Quan phong phú và mạnh mẽ.
Một SV phải tự gây bất ngờ được với chính mình để sự ngạc nhiên, bất ngờ ấy có thể đến được với giới chuyên môn, nhà tuyển dụng hoặc người đồng sự song hành sau này.
Guest:
M. Philip FIMBEL






